Karta zadania
Dysze natryskowe do odpylania i wiązania pyłu u źródła
Pył najłatwiej związać tam, gdzie powstaje: przy kruszeniu, przesiewaniu i przesypach. Dobieramy dysze tak, aby kropla pasowała do frakcji, a materiał nie nasiąkał nadmiarem wody.

Zadanie
Zraszanie wodą nie wyłapuje pyłu tak jak filtr, tylko łączy cząstki z kroplami, zanim zdążą się rozproszyć. Do zderzenia dochodzi wtedy, gdy kropla i cząstka mają zbliżoną wielkość. Dużą kroplę powietrze opływa bokiem, a drobne cząstki przemykają obok razem z nim. Dlatego przy pyle grubym, z przesypów i kruszenia, wystarcza zwykły natrysk, a najdrobniejsze frakcje, unoszące się nad przesiewaczem czy w hali, wymagają mgły.
Wynik zależy od trzech rzeczy: wielkości kropli, miejsca montażu i ilości wody. Dysze ustawia się jak najbliżej źródła, tak aby mgła lub kurtyna zamykała strefę wydzielania pyłu, a nie goniła chmurę po hali. Ilość wody liczy się pod materiał: zbyt mało nie wiąże pyłu, zbyt dużo zmienia wilgotność produktu, skleja sita przesiewaczy i zostawia błoto na drogach transportowych. Przy instalacjach na zewnątrz dochodzi ochrona przed zamarzaniem.
W praktyce łączy się kilka rozwiązań. Na przesypach i przy załadunku pracują dysze pełnostożkowe, nad przesiewaczami i w zasypach – dysze mgłowe zasilane pompą wysokociśnieniową, a tam, gdzie potrzebna jest bardzo drobna kropla bez takiej pompy – dysze dwuczynnikowe na wodę i sprężone powietrze. Przy wodzie z obiegu lub studni przed dyszami mgłowymi montuje się filtr, bo ich otwory są małe i łatwo zarastają osadem.
Gdzie są stosowane
- Kruszarki szczękowe i stożkowe w kopalniach kruszyw oraz zakładach recyklingu gruzu
- Przesiewacze i sortownie kruszywa naturalnego i łamanego
- Przesypy między przenośnikami taśmowymi i zsypy do zasobników
- Rozładunek wagonów i wywrotek z węglem, biomasą lub kruszywem
- Otwarte składowiska węgla, kruszyw i biomasy w elektrowniach i ciepłowniach
- Zasypy surowców w cementowniach i wytwórniach betonu towarowego
- Hale sortowni odpadów i instalacji przetwarzania odpadów budowlanych
- Nabrzeża i ładownie przy przeładunku zboża, węgla i nawozów w portach
Jakie dysze pasują
| Typ dyszy | Dlaczego pasuje | Pozycje w katalogu |
|---|---|---|
| Dysze mgłowe | Kropla zbliżona wielkością do cząstek pyłu, a zużycie wody niewielkie. | 77 |
| Dysze dwuczynnikowe | Bardzo drobna mgła bez pompy wysokociśnieniowej, gdy w zakładzie jest sprężone powietrze. | 100 |
| Dysze pełnostożkowe | Równomierne zraszanie przesypów oraz grubego, wilgotnego materiału. | 62 |
| Filtry | Chroni małe otwory dysz mgłowych przed zatykaniem osadem z wody. | Dobór pod zadanie |
| Dysze przegubowe | Pozwala po montażu skierować strumień dokładnie na źródło pyłu. | 35 |
Co bierzemy pod uwagę przy doborze
- 1
Wielkość kropli
Dobierana do frakcji pyłu: do drobnego pyłu mgła, do grubego zwykły natrysk pełnostożkowy.
- 2
Ciśnienie wody
Od niego zależy rozpylenie; dysze mgłowe hydrauliczne pracują przy znacznie wyższym ciśnieniu niż zwykłe zraszacze.
- 3
Przepływ na punkt
Liczony tak, by związać pył bez przekroczenia dopuszczalnej wilgotności materiału.
- 4
Odległość i kąt natrysku
Strumień ma zamknąć strefę wydzielania pyłu, a nie trafiać w taśmę lub konstrukcję.
- 5
Jakość wody
Woda z obiegu lub studni wymaga filtracji, bo otwory dysz mgłowych łatwo się zatykają.
- 6
Praca zimą
Instalacja na zewnątrz potrzebuje odwodnienia lub ogrzewania linii, inaczej dysze i przewody zamarzają.
Przykład obliczeń
Arkusz obliczeniowy
Kosz zasypowy kruszarki o otworze 900 × 900 mm, dysze nad krawędziami na wysokości 500 mm. Wybieramy dysze mgłowe B4S 1/4 HCF4.3: 28,6 l/h przy 10 bar, kąt 80°.
- Szerokość strumienia: W = 2 × 500 × tg(40°) = 1000 × 0,839 ≈ 839 mm – dwie dysze na każdą krawędź zamykają otwór z zapasem.
- Pompa daje 15 bar: Q2 = 28,6 × √(15 / 10) = 28,6 × 1,225 ≈ 35,0 l/h na dyszę.
- 8 dysz zużywa 8 × 35,0 = 280 l/h, czyli ok. 4,7 l/min.
Dla porównania jedna dysza pełnostożkowa B4S 1/4 FCA 6.5 90.3 podaje 4,8 l/min przy 3 bar – prawie tyle wody co cały pierścień mgłowy, ale w znacznie większych kroplach, które gorzej wiążą drobny pył.
Co doprecyzujemy przy doborze
Te dane przyspieszą odpowiedź – część z nich można ustalić później, w rozmowie z inżynierem.
- Jaki materiał pyli i jaka jest frakcja pyłu – gruby z przesypu czy drobny, unoszący się w hali
- Ile jest punktów pylenia i jakie to miejsca: przesyp, kruszarka, przesiewacz, załadunek
- Odległość od miejsca montażu do źródła pyłu i sposób mocowania kolektora
- Jakie ciśnienie i przepływ daje obecna instalacja wody i czy jest miejsce na pompę
- Czy w zakładzie jest sprężone powietrze i jakiej wydajności
- Dopuszczalna wilgotność materiału po zraszaniu
- Źródło i jakość wody: sieć, studnia, obieg zamknięty
- Czy instalacja pracuje zimą i na otwartym terenie
Częste błędy przy doborze
- Duża kropla na drobny pył: woda moczy materiał, a pył i tak unosi się nad przesiewaczem. Do drobnych frakcji stosuje się mgłę albo dysze dwuczynnikowe.
- Dysze daleko od źródła: chmura pyłu zdąży się rozprzestrzenić i trzeba zraszać całą halę. Natrysk ustawia się przy samym miejscu wydzielania pyłu.
- Dysze mgłowe bez filtra: małe otwory szybko zarastają osadem i rdzą z rur, strumień robi się nierówny. Przed kolektorem montuje się filtr dobrany do średnicy otworu.
- Instalacja bez odwodnienia na zimę: zamarznięta woda rozsadza przewody i korpusy dysz. Linię projektuje się ze spustem wody albo z ogrzewaniem.
Pytania: Odpylanie
Czy samo zraszanie wodą wystarczy do odpylania?
Przy pyle grubym, z przesypów i rozładunku, zwykle tak. Drobny pył nad przesiewaczami i w halach wymaga mgły z dysz mgłowych lub dwuczynnikowych, a przy bardzo dużym zapyleniu natrysk uzupełnia odciąg z filtrem, a nie go zastępuje.
Ile wody zużywa odpylanie natryskowe?
Zależy od materiału i liczby punktów. Pierścień mgłowy przy koszu kruszarki zużywa zwykle kilka litrów na minutę, zraszanie składowiska – znacznie więcej. Przepływ liczymy pod dopuszczalną wilgotność Państwa materiału.
Czy da się odpylać bez pompy wysokociśnieniowej?
Tak, jeśli w zakładzie jest sprężone powietrze. Dysze dwuczynnikowe rozpylają wodę o niskim ciśnieniu strumieniem powietrza i dają drobną kroplę, kosztem zużycia powietrza.
Jak chronić instalację zimą?
Przewody prowadzi się ze spadkiem i zaworem spustowym, a odcinki na zewnątrz – z przewodem grzejnym i izolacją. Po wyłączeniu woda powinna wypłynąć z kolektora, inaczej zamarza w dyszach.
Z jakiego materiału wybrać dysze do odpylania?
Przy wodzie z obiegu lub studni i pracy na zewnątrz zwykle ze stali nierdzewnej. Mosiądz i tworzywa sprawdzają się przy czystej wodzie i w halach. Ostateczny wybór zależy od jakości wody i ścieralności zawiesiny.
Popularne pozycje do tego zastosowania
| Oznaczenie | Kąt | Przepływ przy 3 bar | Gwint | Materiał | Producent | Zapytaj |
|---|---|---|---|---|---|---|
| B4S 1/4 HCF0,7.3Dysza mgłowa hydrauliczna | 40° przy 20 bar | 0,047 l/min | 1/4 | AISI 303 | B4S | Zapytaj |
| B4S 1/4 HCF1,5.3Dysza mgłowa hydrauliczna | 72° przy 20 bar | 0,099 l/min | 1/4 | AISI 303 | B4S | Zapytaj |
| B4S 1/4 HCF1.3Dysza mgłowa hydrauliczna | 65° przy 20 bar | 0,058 l/min | 1/4 | AISI 303 | B4S | Zapytaj |
| B4S E1-B1-S11 3Dysza dwuczynnikowa | — | — | 1/4 | AISI 303 | B4S | Zapytaj |
| B4S E1-B2-P11 SS303Dysza dwuczynnikowa | — | — | 1/4 | AISI 303 | B4S | Zapytaj |
| B4S E1-B2-P21 NPBRDysza dwuczynnikowa | — | — | 1/4 | Mosiądz niklowany | B4S | Zapytaj |
Branże
- Hutnictwo i metalurgiaChłodzenie walców i pasma, zbijanie zgorzeliny, oczyszczanie gazów
- EnergetykaChłodzenie gazów i urządzeń, odsiarczanie, zraszanie składowisk węgla
- Cement i materiały budowlaneOdpylanie przy kruszeniu i na składowiskach, chłodzenie gazów, formy
- Górnictwo i kruszywaZraszanie kruszarek i przesypów, płukanie kruszyw, mycie maszyn
Powiązane artykuły
Dobór dysz8 min czytaniaJakie dane przygotować do zapytania o dobór dyszy natryskowejMedium, przepływ, ciśnienie, kąt i odległość, kształt strumienia, materiał, gwint i warunki pracy – co podać, by dobór dyszy zamknął się w jednej wymianie wiadomości.
Porównania i zamienniki7 min czytaniaJak B4S dobiera zamienniki dysz Lechler, Spraying Systems, PNR i BETECo odczytać z oznaczenia dyszy, jak sprowadzić przepływ do wspólnego ciśnienia, co porównujemy przy doborze zamiennika i kiedy zamiennik różni się od oryginału.
Dobór dysz7 min czytaniaOdpylanie zraszaniem na kruszarkach, przesiewaczach, przesypach i hałdachZraszanie materiału czy mgła wodna, rozmieszczenie dysz w punktach pylenia, zużycie wody, praca zimą i filtracja w zakładach kruszyw i kopalniach odkrywkowych.
Dobór i oferta
Opiszą Państwo zadanie – dobierzemy dyszę i przygotujemy ofertę
Wystarczy opis procesu, oznaczenie obecnej dyszy albo zdjęcie. Odpowiadamy w godzinach pracy.